وضعیت ناخوشایند ترند شدن بیش از حد کوچینگ و مشاوره در ایران و ارائه چارچوب بومی ارزیابی شایستگی در این خصوص …
مقدمه
در سالهای اخیر، صنعت کوچینگ و مشاوره مدیریت در ایران با رشد چشمگیری مواجه شده است؛ رشدی که همرا ستا با روند جهانی تو سعه خدمات تو سعه فردی و سازمانی بوده و از سوی نهادهای آموز شی، سازمانهای دولتی و بخش خصوصی مورد استقبال قرار گرفته است. با این حال، این رشد سریع و گاه بیضابطه، زمینهساز بروز چالشهایی شـــده که مهمترین آنها، ورود افراد فاقد صــلاحیت حرفهای و علمی به این حوزه اســـت؛ پدیدهای که میتواند اعتبار، اثربخشی و اعتماد عمومی به خدمات کوچینگ و مشاوره را بهطور جدی تهدید کند.
مطالعات بینالمللی از جمله گزارش ICF Global Coaching Study 2023 و تحلیلهای منتشـــرشـــده تو سط EMCC Global ن شان میدهند که در ک شورهای پی شرو، ورود به حرفه کوچینگ و م شاوره م ستلزم گذراندن آموزشهای ساختاریافته، دریافت گواهینامههای معتبر، و ارزیابیهای چندمرحلهای صلاحیت اســـت. در مقابل، در فضـــای حرفهای ایران، فقدان نهادهای نظارتی فراگیر، نبود چارچوبهای ارزیابی بومی شده، و گ سترش تبلیغات غیرعلمی در شــبکههای اجتماعی، منجر به شــکلگیری الگوی “کوچهای
خودخوانده“ شده است؛ افرادی که بدون دانش، تجربه یا آموزش کافی، اقدام به ارائه خدمات حرفهای میکنند. بر ا ساس گزارش ن ش ست »موانع تو سعه م شاوره مدیریت در ایران« تو سط پژوه شگاه علوم ان سانی و مطالعات فرهنگی، روند فزاینده مدركگرایی، سوءاستفاده از دورههای کوتاهمدت MBA وDBA ، و نبود نظام رتبهبندی حرفهای از جمله عوامل مؤثر در ورود افراد ناکارآمد به این حوزه هستند. همچنین مقاله »چالشهای توســعه کوچینگ مدیران« به قلم افشــین فاتح، به تفاوتهای بنیادین بین نقش مشــاور و کوچ پرداخته و نشــان میدهد که بسیاری از مشاوران سنتی، فاقد مهارتهای کلیدی کوچینگ مانند شنیدن فعال، ذهن غیرقضاوتگر، و تسهیل تحول هستند.
این وضــعیت نهتنها موجب کاهش اثربخشــی خدمات کوچینگ و مشــاوره شــده، بلکه با اتلاف منابع انســانی و سازمانی، امکان دستیابی به نتایج مطلوب را با مخاطره جدی مواجه ساخته است. از اینرو، تلاش حاضر با تمرکز بر تحلیل زمینههای ورود غیرحرفهای، بررســـی تفاوتهای ســـاختاری با رویکردهای جهانی، و ارائه چارچوبها….
